Bladmuziek & Auteursrecht



Wat zijn de regels?

Volgens de Auteurswet uit 1912, die de rechten van makers van creatieve werken beschermt, mag bladmuziek (liedteksten en/of muzieknotaties) niet worden openbaar gemaakt (getoond) of verveelvoudigd (gekopieerd) zonder dat er vooraf schriftelijke toestemming is verkregen van de rechthebbenden zoals de componist, de tekstdichter, de bewerker, de arrangeur en de muziekuitgever.

In de Auteurswet worden slechts enkele situaties beschreven waarin u wel een kopie kunt maken zonder dat u daar toestemming van de rechthebbende voor nodig heeft, te weten:

  • Van een partituur mag u een klein gedeelte van het werk (partij) kopiëren voor eigen oefening, studie of gebruik. Deze kopie mag u niet aan derden geven.
  • U mag een kopie maken als de bladmuziek niet meer in de handel of bij de uitgever verkrijgbaar is en dat ook niet op korte termijn zal worden.
  • U mag een kopie maken als de muziek vrij van auteursrechten is en valt onder het Publiek Domein. Er is sprake van Publiek Domein wanneer de langstlevende auteur langer dan 70 jaar geleden overleden is.

In alle overige gevallen heeft u toestemming nodig van de rechthebbenden en deze toestemming kunt u in de meeste gevallen op eenvoudige wijze verkrijgen via Musi©opy. 

Arrangeren van bladmuziek
 
Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de makers (of van diens rechtverkrijgenden) van een werk. Het recht om een werk te mogen arrangeren of bewerken is dus voorbehouden aan de makers van het betreffende muziekwerk. Alvorens iemand het werk van een ander wil gaan bewerken is toestemming van de makers (componist en/of tekstschrijver) of diens rechtverkrijgenden, bijvoorbeeld een uitgever, vereist In veel gevallen verloopt de toestemming sowieso via de uitgever van de betreffende bladmuziek. De makers (of rechtverkrijgenden) kunnen altijd voorwaarden verbinden aan het verlenen van de toestemming, bijvoorbeeld voorinzage en de betaling van een vergoeding. Het staat een maker - om wat voor reden dan ook - altijd vrij om toestemming te weigeren voor het bewerken van zijn oorspronkelijke werk. In de meeste gevallen komen de maker en bewerker er samen uit en is er sprake van een geautoriseerde bewerking.
 
(Online) aanbieden van bladmuziek
 
Wanneer bladmuziek en met name arrangementen online worden aangeboden spelen twee belangrijke vragen. De eerste is: “Betreft het hier legaal aangeboden werken?” Een legaal stuk bladmuziek dient als zodanig onderscheiden te kunnen worden en om die reden voorzien te zijn van de relevante copyright gegevens met betrekking tot de makers en/of rechtverkrijgenden, beveiligd te zijn tegen bewerking alsmede voorzien te zijn van watermerken (die vervagen bij het maken van fotokopieën) en metadata met informatie over de afnemer en het (maximum) aantal exemplaren dat mag worden uitgeprint. De tweede vraag is: Mogen er (foto)kopieën van gemaakt worden? Wanneer het een legaal verkregen digitale bladmuziekwerk betreft gelden er in principe geen andere regels dan wanneer het in print is gedistribueerd. Er mogen dus bijvoorbeeld geen fotokopieën worden gemaakt van het gehele werk. Desondanks is het raadzaam om in de algemene voorwaarden van de aanbieder expliciet op te laten nemen dat:
  1. Geen toestemming wordt gegeven voor het (foto)kopiëren van de digitale bladmuziek en dat de geleverde bestanden uitsluitend worden uitgeprint tot het maximum aantal waarvoor betaald is.
  2. De afnemer de aangeschafte arrangementen niet verder verkoopt of ter beschikking stelt aan derden zonder de voorafgaande toestemming van de auteursrechthebbenden.